Gujrat Police Exam Model Paper 2026 (ભારતનું બંધારણ)

ભારતનું બંધારણ 26 જાન્યુઆરી 1950 થી સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં આવ્યું. આ દિવસને પ્રજાસત્તાક દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• A) 15 ઓગસ્ટ 1947 → ભારતને સ્વતંત્રતા મળી

• B) 26 નવેમ્બર 1949 → બંધારણ સ્વીકારવામાં આવ્યું

• D) 2 ઑક્ટોબર → ગાંધી જયંતી

ડૉ. બી. આર. આંબેડકર બંધારણ મસૌદા સમિતિના અધ્યક્ષ હતા, તેથી તેમને બંધારણના શિલ્પકાર કહેવામાં આવે છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• A) નેહરુ → પ્રથમ વડાપ્રધાન

• B) રાજેન્દ્ર પ્રસાદ → પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ

• D) સરદાર પટેલ → એકીકરણના શિલ્પકાર

ભારતનું બંધારણમાં સૌથી વધુ કલમો (Articles), અનુસૂચિઓ (Schedules) અને ભાગો છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• B) ખોટું → ખોટું કથન

• C) અંશતઃ → પૂર્ણ રીતે સાચું છે

• D) ખોટું

પ્રસ્તાવનાના પાંચ આદર્શો:
➡️ ન્યાય
➡️ સ્વતંત્રતા
➡️ સમાનતા
➡️ ભ્રાતૃત્વ
➡️ સર્વભૌમતા / સમાજવાદ / પંથનિરપેક્ષતા

42મો બંધારણ સુધારો અધિનિયમ, 1976 દ્વારા “પંથનિરપેક્ષ” શબ્દ ઉમેરાયો.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• A) 1950 → મૂળ બંધારણ

• C) 1967 → કોઈ સુધારો નહીં

• D) 1985 → ખોટું

હાલ ભારતના બંધારણમાં 12 અનુસૂચિઓ છે.

DPSP આયર્લેન્ડના બંધારણ પરથી લેવામાં આવ્યા છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• અમેરિકા → મૂળભૂત અધિકારો

• બ્રિટન → સંસદીય પ્રણાલી

• ફ્રાન્સ → સ્વતંત્રતા

હાલમાં 6 મૂળભૂત અધિકારો છે. (સંપત્તિનો અધિકાર હવે કાનૂની અધિકાર છે)

❌ બીજા વિકલ્પો:

• 7 → પહેલાં હતા

• 5 / 8 → ખોટા

મૂલભૂત અધિકારો ભાગ-3 (Article 12 થી 35) માં સમાવાયેલ છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• ભાગ II → નાગરિકતા

• ભાગ IV → રાજ્યની દિશાનિર્દેશક સિદ્ધાંતો

• ભાગ V → સંઘ સરકાર

નાગરિકતા અંગે કલમ 5 થી 11 ભાગ-2 માં છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• ભાગ I → સંઘ અને રાજ્યો

• ભાગ III → મૂળભૂત અધિકારો

• ભાગ IV → DPSP

હાલ બંધારણમાં 25 ભાગ છે (મૂળ 22 હતા, પછી નવા ભાગ ઉમેરાયા).

❌ બીજા વિકલ્પો:

• 20 / 22 → જૂની માહિતી

• 25 સિવાય ખોટા

મસૌદા સમિતિ બંધારણ તૈયાર કરવા માટે રચાઈ હતી અને તેના અધ્યક્ષ ડૉ. આંબેડકર હતા.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• A) નેહરુ → પ્રસ્તાવનાના લેખક

• C) રાજેન્દ્ર પ્રસાદ → બંધારણ સભાના અધ્યક્ષ

• D) સરદાર પટેલ → સમિતિ અધ્યક્ષ નહીં

કલમ 368 બંધારણ સુધારાની પ્રક્રિયા સમજાવે છે અને સૌથી લાંબી છે.

પ્રસ્તાવનાનો વિચાર અમેરિકન બંધારણમાંથી લેવાયો છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• બ્રિટન → સંસદીય પ્રણાલી

• ફ્રાન્સ → સ્વતંત્રતા

• કેનેડા → સંઘીય પ્રણાલી

44મો સુધારો (1978) પછી સંપત્તિનો અધિકાર કલમ 300-A હેઠળ કાનૂની અધિકાર બન્યો.

પ્રથમ 10 ફરજો હતી, 86મો સુધારો (2002) દ્વારા એક ઉમેરાઈ.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• 10 → જૂની સંખ્યા

• 12 / 9 → ખોટા

42મો બંધારણ સુધારો (1976) દ્વારા મૂળભૂત ફરજો ઉમેરવામાં આવી.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• 44મો → સંપત્તિ અધિકાર

• 24 / 52 → અસંગત

42મો સુધારો (1976) દ્વારા “અખંડતા” શબ્દ પ્રસ્તાવનામાં ઉમેરાયો.

❌ ખોટા વિકલ્પો:

• 1950 → મૂળ બંધારણ

• 1967 / 1985 → સંબંધિત નથી

ડૉ. આંબેડકરે કલમ 32 ને “બંધારણનું આત્મા” કહ્યું છે.

3જી અનુસૂચિમાં રાષ્ટ્રપતિ, ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ, મંત્રી વગેરેની શપથ છે.

❌ બીજા વિકલ્પો:

• 2મી → વેતન

• 4થી → રાજ્યસભા

• 6ઠ્ઠી → આદિવાસી વિસ્તાર